KTÜ Farabi Hastanesi'nden Uyuz Uyarısı
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi’nden yapılan açıklamada, son dönemde uyuz vakalarında dikkat çekici bir artış yaşandığı belirtildi. Dermatoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Leyla Baykal Selçuk, toplum sağlığını tehdit eden bu hastalık hakkında önemli uyarılarda bulundu.
Artan Vaka Sayıları Endişelendiriyor
KTÜ Farabi Hastanesi Dermatoloji Polikliniği’ne başvuran çok sayıda hastada ortak belirtiler görülüyor: Özellikle geceleri artan yoğun kaşıntı, el bilekleri ve parmak aralarında kızarıklık, kaşıntıya bağlı yara izleri ve aile bireylerinde benzer şikâyetler. Yapılan muayeneler sonucunda en sık konulan tanılardan biri, uyuz enfeksiyonu oluyor.
Uyuz Nedir, Nasıl Bulaşır?
Uyuz, mikroskobik bir parazit olan Sarcoptes scabiei var. hominis tarafından oluşturulan bulaşıcı bir deri hastalığıdır. Parazit, derinin üst katmanlarına yerleşerek tüneller açar ve yumurtalarını bırakır. Kaşıntı, parazitin hareketi ve dışkısına karşı gelişen alerjik reaksiyon nedeniyle oluşur.
Bulaşma, genellikle enfekte kişilerle uzun süreli doğrudan deri teması yoluyla gerçekleşir. Ortak çarşaf, havlu ve giysi kullanımı da bulaşma riskini artırır.
Belirtiler Nelerdir?
Hastalığın en belirgin belirtisi, geceleri artan kaşıntıdır. Lezyonlar sıklıkla el parmak araları, bilekler, göbek çevresi, kalça ve erkeklerde genital bölgede görülür. Deride kızarıklık, ince tünel izleri, kabarcıklar ve kaşımaya bağlı yara izleri olabilir. Bebekler ve yaşlılarda ise vücuda daha yaygın şekilde dağılabilir.
Tedavide Dikkat Edilmesi Gerekenler
Doç. Dr. Leyla Baykal Selçuk, uyuz tedavisinde yaşanan başarısızlıkların çoğunun ilaç direncinden değil, yanlış ve eksik uygulamalardan kaynaklandığını vurguladı. Sadece hastanın değil, temaslı tüm bireylerin eşzamanlı olarak tedavi edilmesinin şart olduğuna dikkat çekti.
Tedavi sırasında sık yapılan hatalar arasında, ilacın yalnızca kaşınan bölgelere sürülmesi, kısa süreli uygulama ve eşyaların yeterince temizlenmemesi yer alıyor. Bu durum, hastalığın yeniden bulaşmasına neden olabiliyor.
Alternatif Tedaviler Gündemde
Klasik tedavilere (örneğin topikal permetrin) karşı yanıtın azalması nedeniyle bazı vakalarda alternatif tedavilere geçiliyor. Bu kapsamda ivermektin gibi sistemik ilaçlar ön plana çıkıyor. Ancak bu tür tedavilerin mutlaka bir dermatoloji uzmanı gözetiminde uygulanması gerekiyor.
Korunma Yöntemleri
Uyuzdan korunmak için alınabilecek bazı önlemler şöyle sıralanıyor:
Temaslı kişilerin taranması ve eşzamanlı tedavisi
Ortak çarşaf, havlu, giysi kullanımından kaçınılması
Kıyafetlerin ve çarşafların 60°C'de yıkanması ve yüksek ısıda ütülenmesi
Yıkanamayan eşyaların hava geçirmez torbalarda 72 saat bekletilmesi
Ev temizliği, tedaviyle aynı zamanda yapılmalı; aksi halde yeniden bulaş riski artar.
Toplumsal Bilinçlenme Şart
Hastalığın yaygınlaşmasında, bireylerin damgalanma korkusuyla şikâyetlerini gizlemesi de önemli bir etken. Doç. Dr. Selçuk, “Uyuz, bireysel değil toplumsal bir enfeksiyondur. Tedavi edilmediği takdirde toplum sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturur. Şüphe durumunda mutlaka bir dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır” ifadelerini kullandı.
