KTÜ'LÜ UZMANDAN KADINLARDA KANSER TARAMASI VE HPV HAKKINDA ÖNEMLİ AÇIKLAMALAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Hidayet Şal, kadınlarda kanser taramalarının önemi ile HPV enfeksiyonu ve HPV aşısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Türkiye, dünya standartlarının üzerinde bir tarama programına sahip”
Dr. Şal, Sağlık Bakanlığı’nın yürüttüğü ulusal kanser tarama programlarının KETEM merkezleri aracılığıyla tüm ülkede yaygın şekilde uygulandığını söyledi. Trabzon’da merkez ve ilçelerde taramaların mobil araçlarla sürdürüldüğünü belirterek, hizmetlerin kırsal bölgelere kadar ulaştırıldığını ifade etti.
Meme ve rahim ağzı kanserinde önerilen tarama aralıkları
Dr. Şal, meme kanseri için 40–69 yaş aralığındaki kadınlara iki yılda bir mamografi, rahim ağzı kanseri için ise 30–65 yaş aralığında beş yılda bir HPV testi önerildiğini aktardı. HPV testinin yapılamadığı durumlarda smear testinin üç yılda bir yapılabileceğini belirtti.
Üniversite çağındaki genç kadınların şikâyet durumunda hekime başvurmaları ve düzenli kendi kendine meme muayenesi yapmalarının önemine dikkat çekti.
“Tarama belirtisiz dönemde hayat kurtarır”
Taramaların, belirtiler ortaya çıkmadan hastalıkları erken dönemde tespit etmeyi amaçladığını vurgulayan Şal, kesin tanının şüpheli durumlarda biyopsi ile konduğunu belirtti. Rahim ve yumurtalık kanserleri için özel bir tarama programı olmadığını ifade eden Şal, yıllık jinekolojik muayenelerin önemine işaret etti.
HPV: Rahim ağzı kanserlerinin yüzde 99,7’sinden sorumlu
Rahim ağzı kanserinin temel nedeninin HPV olduğunu söyleyen Şal, virüsün 200’den fazla tipi bulunduğunu, bunlardan 16, 18, 31 ve 33 gibi tiplerin kansere yol açtığını kaydetti. HPV’nin kan yoluyla değil, mukoza veya cilt temasıyla bulaştığını aktardı.
HPV aşısı kansere karşı en etkili koruma
HPV’den korunmada aşının önemini vurgulayan Şal, aşının dokuz HPV tipine karşı koruma sağladığını ifade etti. Aşılama takvimine ilişkin şu bilgileri paylaştı:
9–14 yaş: 2 veya 3 doz
15–45 yaş: 3 doz
HPV pozitif kişilerde de aşı yapılabilir.
Toplumdaki kadınların yüzde 70–80’inin yaşamlarının bir döneminde HPV ile karşılaştığını söyleyen Şal, enfeksiyonların büyük bölümünün vücut tarafından temizlendiğini, kalıcı enfeksiyonların ise risk oluşturduğunu belirtti.
Erken teşhis tedavi şansını artırıyor
Rahim ağzı kanserinde kesin tanının biyopsiyle konduğunu anlatan Şal, hastalığın evresine göre tedavi yöntemlerinin değiştiğini ifade etti. Erken evrelerde cerrahi tedavinin mümkün olduğunu, ileri evrelerde ise radyoterapi ve kemoterapinin uygulandığını söyledi.
“Semptom olmasa bile yılda bir muayene şart”
Kadınların düzenli muayene ve taramaları aksatmamaları gerektiğini vurgulayan Şal, rahim ve yumurtalık kanserlerinin sinsi ilerlediğini, bu nedenle yıllık jinekolojik kontrollerin hayati önem taşıdığını kaydetti.